Kiezer geen verliezer

Niet alle partijen grijpen gretig naar opvolgers. De zestien gekozenen van de N-VA hebben op 30 juni allemaal de eed afgelegd als Vlaamse volksvertegenwoordigers. Er was geen enkele opvolger bij. Zo had de kiezer het op 7 juni beslist en zo wordt het uitgevoerd. Dat hadden de media misschien ook wel eens mogen zeggen.

Als de N-VA tot een nieuwe Vlaamse regering zou toetreden en ministers leveren, dan komen er uiteraard opvolgers, want het dubbelmandaat van minister en parlementslid is al lang afgeschaft. Maar zover zijn we nog niet. Er is nog geen regeerakkoord. Welke regering er ook komt, de ministers zullen hun beleid moeten voeren met veel respect voor het parlement. De N-VA heeft de voorbije jaren in die traditie gewerkt en dat blijft zo.

Het is een beetje mode geworden de kiezer onmiddellijk tot grote verliezer uit te roepen. Er zijn altijd wel redenen om dat te beweren. Maar je staat er toch van te kijken als dat gebeurt door wetenschappers, die de uitslag van de verkiezingen overduidelijk niet goed kunnen pruimen. Eveneens op de dag van de beëdiging van een nieuw Vlaams parlement schrik je toch even op als een krant bloklettert: “De kiezer is de verliezer” en daar staat dan nog de naam onder van emeritus hoogleraar prof. Luc Huyse. Je zou voor minder van antipolitiek kunnen worden beschuldigd.

Waarom die kiezer verliezer zou zijn, is dan weer een beetje ingewikkeld. Het gaat in de redenering van Huyse niet om de vele opvolgers, zelfs niet om verkiezingen die niet samenvallen met het Belgische niveau. Nee, het gaat blijkbaar om een zeker gebrek aan eerbied en ontzag voor het groepje sociologen en politicologen die eigenlijk al jaren beweren dat de Vlaams-Waalse tegenstellingen, de wens voor meer Vlaams zelfbestuur, een echte staatshervorming, zeg maar een beetje meer baas in eigen huis, niet of nauwelijks meespelen bij de Vlaamse kiezer. En omdat enkele ‘voortvarenden’ die Vlaamse reflex na de verkiezingen toch meenden te mogen vaststellen, is die kiezer ineens een verliezer.

Luc Huyse kan zich nog wat troosten in de steun van collega Dave Sinardet - de wetenschapper die op 8 juni in de Kontichse straten geen mens vond die wist dat de N-VA toch ‘nogal Vlaams’ is - en van journalist Marc Reynebeau. “Wie de flamingantische reflex in het kiesgedrag relativeert, wordt meteen als belgicist gebrandmerkt”, jammert de hoogleraar-emeritus. Hoe durven ze toch dit eerbiedwaardig gezelschap als een beetje Belgisch gezind te bestempelen.

“Want de kiezer is de verliezer. Zijn stem is niet met de nodige aandacht beluisterd. Anderen hebben voor hem of haar bepaald wat zijn of haar boodschap was”, zucht Huyse.

Anti-establishment

Als de kiezer echt ‘Vlaams-ongevoelig’ is, wat speelt er dan wel mee? Dat weten we niet. Een algemeen anti-establishment-gevoel, zeggen de Huyses van deze wereld. Is daar soms iets fout mee? Mag de kiezer een dergelijk gevoel niet hebben? En is België niet het establishment bij uitstek?

We zijn benieuwd wat de grote wetenschappers gaan vertellen als blijkt dat een nieuwe Vlaamse regering niet alle gaten in de Belgische begroting wil dichtrijden. Op Vlaams niveau is een besparing nodig van ongeveer 2 miljard of 8 procent van de begroting. De Waalse en Brusselse regeringen slagen er niet in voor 2015 aan een sluitende begroting te geraken. Van die kant moet je dus niets verwachten. En de federale regering doet gewoon geen enkele inspanning. Dat men daar eens probeert wat te saneren. 8 procent bijvoorbeeld.

Als Vlaanderen de Belgische putten niet gaat dempen, dan zullen de grote wetenschappers straks beweren dat de kiezer weer bedrogen is. Want als die kiezer niet voor meer Vlaanderen heeft gestemd, dan zal meer België toch wel zijn streefdoel zijn geweest. Of niet soms?

Ik zit alleen met de vraag waarom de kiezer in al zijn niet-Vlaamse balorigheid dan niet voor lijsten als Belgische Unie en Belgische Alliantie heeft gestemd. 0,25% van de kiezers in Vlaanderen is niet echt veel.