De eerste pleitbezorger voor ons 'gewest'

Door Jan Peumans op 27 november 2014, over deze onderwerpen: Voorzitterschap

Onthulling borstbeeld Lodewijk De Raet      

 

 

  Dames en heren,

 

 

         Mijn eminente voorganger, Maurits Coppieters, voorzitter van de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap, mocht in 1977 het borstbeeld van Lodewijk De Raet in ontvangst nemen, dat wij vandaag schenken aan de stichting die zijn naam draagt en dat een plaats krijgt hier in het Archief en Museum voor het Vlaams Leven te Brussel.

 

         De buste was een schenking aan de Cultuurraad door de weduwe van de cultuurfilosoof Max Lamberty, die bekendheid kreeg als publicist over de Vlaamse Beweging, als biograaf van Lodewijk De Raet en als medeoprichter van de gelijknamige Stichting.

         Max Lamberty’s moeder was Anna Maria De Laet, een nicht van Lodewijk De Raet.
         Lamberty’s vader was een Waal, maar stierf toen Max nog een kind was. De vrijgezel Lodewijk De Raet ging daarop inwonen bij zijn nicht om bij te dragen aan de opvoeding van haar zonen. Onder zijn invloed werden de zonen Lamberty Vlaamsgezind.

 

         Het borstbeeld dat de Cultuurraad in 1977 in bezit kreeg, is eigenlijk een kopie. Het origineel bevindt zich in de Universiteitsbibliotheek van Gent. Zoals bekend was Lodewijk De Raet een groot voortrekker van de vernederlandsing van de Rijksuniversiteit Gent. De Raet was voorzitter van de Tweede Vlaamse Hogeschoolcommissie en toen op 31 maart 1911 het wetsvoorstel voor het gebruik van het Nederlands aan de Gentse universiteit door Frans Van Cauwelaert, Louis Franck en Camille Huysmans werd neergelegd in het Belgische parlement, betrof het eigenlijk een tekst die door Lodewijk De Raet was opgesteld. Het zou overigens nog tot 1930 duren vooraleer de ambitie van De Raet ter zake verwezenlijkt werd.

 

         De emancipatie van de Vlamingen die De Raet voor ogen stond, was niet in de eerste plaats cultureel, wel economisch. Hij wilde dat bewerkstelligen via Nederlandstalige universiteiten, technisch onderwijs, pluralisme en volksopvoeding. Daarmee was hij de eerste Vlaamse pleitbezorger van wat we nu een ‘gewest’ noemen.

 

         Terug naar het borstbeeld. De artiest die de buste beeldhouwde, was Oscar Jespers. Het jaartal waarin het gebeeldhouwd werd, is ons niet bekend. Zoals gezegd werd een kopie geschonken aan de Nederlandse Cultuurraad in 1977.  De Cultuurraad vergaderde toen nog in het federale parlementsgebouw, waardoor het beeld niet meteen een plaats met veel uitstraling kreeg toebedeeld.

         In 1995 verhuisde de buste mee naar het nieuwe gebouw, van wat voortaan het Vlaams Parlement heette. Daar kreeg het een plaats in het parlementair informatiecentrum.

 

         De verhuis van het borstbeeld was niet zonder gevolg gebleven. Lodewijk De Raet verloor namelijk zijn neus. Dat hinderlijke euvel is inmiddels hersteld en ik wil de Stichting Lodewijk De Raet en het AMVB hier uitdrukkelijk danken voor de restauratie, waarvan zij de kosten hebben gedeeld.

 

         Op de 11 juliviering van dit jaar in het stadhuis van Brussel ben ik aangesproken door ere-Vlaams volksvertegenwoordiger Herman Lauwers. Herman is vandaag voorzitter van de Stichting Lodewijk De Raet. Hij polste of een schenking van het borstbeeld tot de mogelijkheden behoorde. Van het een kwam het ander en het Bureau van het Vlaams Parlement besliste het borstbeeld voor onbepaalde duur in bruikleen te geven aan het AMVB, waar het vandaag zijn plaats krijgt in de galerij van andere borstbeelden en de uitstraling zal krijgen die het verdient.

 

         Dames en heren,

 

         Ik dank u voor uw aandacht en ik heb nu de eer en het genoegen het borstbeeld te onthullen.          

 

 

Jan Peumans

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is