Eerst dikke ruzie en dan toch een kus - dubbelinterview met Ingrid Lieten in Het Belang Van Limburg

Door Jan Peumans op 6 juni 2015, over deze onderwerpen: Leefmilieu, Limburg, Mobiliteit, Openbare Werken, Voorzitterschap

HASSELT - Bij elk artikel hoort een inleiding. Daarin staat de essentie van het artikel. Dat zou ook het geval moeten zijn bij dit interview met voorzitter Jan Peumans van het Vlaams Parlement en Vlaams Parlementslid Ingrid Lieten. Alleen, wat is hier de essentie? Tenzij het zou zijn dat de twee het over zowat alles oneens waren tijdens het interview, dat dit bijna leidde tot klaterende ruzie en dat Jan Peumans er op een gegeven ogenblik aan dacht om op te stappen om vervolgens als dikke vrienden uit elkaar te gaan. Tja, een journalist maakt al eens iets mee in zijn carrière. Maar dit hadden we nog niet gehad.

Onmiddellijke aanleiding voor dit interview is een discussie vorige woensdag in het Vlaams Parlement tussen voorzitter Jan Peumans (N-VA) en Vlaams parlementslid Ingrid Lieten (sp.a). We citeren:

Jan Peumans: "Mevrouw Lieten, het gaat vandaag niet over De Lijn, dus hou u een beetje rustig, alstublieft. Maar laat de minister toch uitspreken in plaats van altijd tussendoor te. Neen, maar dat is heel vervelend. Neen, u krijgt het woord niet, mevrouw Homans heeft het woord.

"Ingrid Lieten: "Meneer de voorzitter, dit is een persoonlijk feit naar u toe zelfs, niet naar de minister. Ter uwer informatie: ik ben in meer domeinen geïnteresseerd dan enkel in De Lijn. En ik zou graag hebben dat u mij in de toekomst als parlementslid met respect daarover behandelt. Dank u wel.

"Ook in februari vlogen de twee Limburgse politici elkaar al in de haren tijdens een plenaire vergadering van het Vlaams Parlement. Tot groot jolijt van dat parlement:

Jan Peumans: "Ik weet dat u altijd heel emotioneel wordt als het over De Lijn gaat, maar de minister heeft het woord." Wanneer Lietens buurman Bruno Tobback het voor haar opneemt, krijgt ook die de wind van voren. "U bent veel te laat binnengekomen, meneer Tobback, dus u kan daar niet over oordelen."

Plaats van ontmoeting is het Voka-gebouw in Hasselt om 9 uur vrijdagmorgen. Omdat Jan Peumans er eerder al werd verwacht voor een ontbijtvergadering. Hij is dus ruim op tijd. Op Ingrid Lieten is het even wachten. In de zon lukt dat gemakkelijk. De begroeting tussen de twee is aller hartelijkst. Maar in de loop van het gesprek zal de toon veranderen.

Voorzitter, waarom was u woensdag zo geïrriteerd toen Ingrid Lieten probeerde tussen te komen in het debat?

Jan Peumans: "Toen ik opnieuw voorzitter werd van het Vlaams Parlement, kwam de oppositie naar me toe om me te zeggen dat ze daar blij mee was. Omdat ik absoluut de voorzitter wil zijn van alle parlementsleden en de oppositie alle ruimte geef. Maar wanneer een minister zijn of haar beleid in welk domein dan ook probeert toe te lichten, dan wil ik niet dat de minister om de haverklap wordt onderbroken. Dan weet uiteindelijk niemand nog waar het over gaat. Trouwens, nadat Liesbeth Homans haar uitleg had gegeven, heb ik Ingrid wel degelijk het woord gegeven.

"Ingrid Lieten: "Dat is juist. En toch. Mocht ik voorzitter zijn en gedaan hebben wat Jan vorige woensdag deed, dan zou het kot te klein geweest zijn. Dan zou Jan als oppositielid geroepen hebben: 'Respect voor de oppositie.' Terecht."

Bent u nu kwaad op de voorzitter?

Ingrid Lieten: "Van Jan kan ik heel veel verdragen.

"Waarop zich een nieuwe discussie ontwikkelt tussen Jan Peumans en Ingrid Lieten. De twee proberen alsnog hun gelijk te halen over wat vorige woensdag gebeurde. Ik en collega Yves zitten er bij en kijken er naar. Ook fotograaf Sven spitst zijn oren. De discussie eindigt met de opmerking van Ingrid Lieten naar Jan Peumans toe dat hij niet zo emotioneel moet zijn. Jan Peumans geeft toe dat hij soms heel emotioneel kan worden. Ondertussen proberen wij de gemoederen enigszins te sussen met een vraag waar Ingrid Lieten in principe enkel "ja" op kan antwoorden.

Is Jan Peumans een goede voorzitter?

Ingrid Lieten: "Ja. Ik steun zijn ambitie om te komen tot meer debat. Ons probleem als oppositie is dat we slechts een vijfde van de leden tellen, terwijl men met een derde moet zijn om hoorzittingen, adviezen door de Raad van State en doorlichtingen door het Rekenhof te kunnen vragen. Zo zou ik graag een hoorzitting hebben met de mensen van Hart boven Hard. De meerderheid blokt dat af."

Jan Peumans: "Ingrid heeft gelijk en ik vind het ook jammer. Maar er is het reglement en de wet. Ik moet me daar aan houden als voorzitter.

Jullie werkten beiden voor De Lijn. Ingrid Lieten als ceo en Jan Peumans als commercieel directeur. Hadden jullie toen ook al zoveel discussies?

Jan Peumans: "Toen we woensdag wat discussies hadden in het parlement, kwam John Crombez (de fractieleider van de sp.a in het Vlaams Parlement, nvdr) naar me toe om te vragen of Ingrid en ik soms ruzie hadden bij De Lijn en die ruzie nu voortzetten in het parlement. Ik zal u wat zeggen. Toen Ingrid ceo werd, heb ik haar meteen bloemen gestuurd. Het eerste wat Ingrid tegen me zei, was: "Jan, gij zijt directeur marketing, gij kent dat, doe zo voort." Ik ben altijd loyaal gebleven ten overstaan van Ingrid. We hebben altijd goed kunnen samenwerken.

"Ingrid Lieten: "Juist. Laten we daarom nu samen een front vormen en De Lijn verdedigen nu de meerderheid zelfs op de belbussen wil besparen."

Het is weer zover. De twee gaan in discussie. Over liberaliseren, privatiseren, centraliseren, decentraliseren, belbussen, de stadsbussen in Tongeren waar al dan niet een kat op zou zitten, taxi's, minder mobiele centrales, oudere dames die naar de kapper moeten kunnen, Poolse en Roemeense chauffeurs. De ene keer zijn de twee het eens, de andere keer kijken ze vol onbegrip naar elkaar. Vooral Ingrid Lieten laat zich eens goed gaan. Het is duidelijk dat ook bij haar de emoties er uit moeten. We zitten er bij en kijken er naar.

Wanneer we dat zo horen, dan komt het niet goed met de Limburgse samenwerking in Brussel. De Limburgtoets van Lode Vereeck, de NMBS in Limburg, Spartacus, Noord-Zuid. Over alles is er discussie.

Ingrid Lieten: "Ik vind dat jammer. Ik vond het vreemd dat we zelfs Lode Vereeck niet mochten horen over zijn nota. Vooral N-VA lag dwars. Ik vind ook dat de N-VA soms met dubbele tong spreekt. Officieel is de N-VA voor de Noord-Zuid maar Jan is tegen. Officieel is de N-VA voor Spartacus, maar in Hasselt willen Steven Vandeput en Lies Jans er niet van weten. Ik ga u een voorspelling doen. Met de N-VA in de regering komt er tijdens deze legislatuur niets in huis van de Noord-Zuid en Spartacus."

Jan Peumans: "Men kan niet met dubbele tong spreken in enerzijds Limburg en anderzijds Brussel. Als er sneltramlijnen moeten komen, dan in eerste instantie tussen Hasselt en het noorden van de provincie en niet tussen het stadje Hasselt en de stad Maastricht. Trouwens, die sneltramlijn zou eerst 50 miljoen euro kosten, nu is dat al 300 miljoen euro. En dan is het probleem met de Wilhelminabrug in Maastricht nog niet opgelost. Ik zal ook een voorspelling doen. De Nederlanders gaan de problemen met de Wilhelmina gebruiken om de sneltramlijn een langzame dood te laten sterven."

Ingrid Lieten: "En dat komt u goed uit."

Jan Peumans: "Ik heb nooit met de Nederlanders onderhandeld. Dat hebben uw ministers gedaan."

En de Noord-Zuid?

Jan Peumans: "Ik ben vóór de Noord-Zuid. Het is wel zo dat ik altijd heb gepleit voor ondertunneling en dat ik altijd tegen de omleidingsweg ben geweest. Maar afspraken zijn afspraken. Binnen de Vlaamse regering is afgesproken dat we de Noord-Zuid zullen realiseren via de omleidingsweg en de N-VA zal die afspraak mee uitvoeren."

Is er nog structureel overleg tussen de Limburgse partijen?

Jan Peumans: "Ja. Elke maand komen Steven Vandeput, Jo Vandeurzen, Peter Vanvelthoven en Patrick Dewael samen met de gouverneur om de Limburgse dossiers te bespreken."

Ingrid Lieten: "Er is altijd overleg geweest tussen de Limburgse partijen en de oppositie werd daar steevast bij betrokken. Dat is nu niet anders. Het was ook zo dat dat wat in het verleden beslist werd, loyaal werd uitgevoerd, ook wanneer de coalities veranderden. Dat is nu anders. Er is geen vertrouwen tussen de meerderheid en de oppositie en er is geen vertrouwen binnen de meerderheid. Verwacht dus niet van mij dat ik in Brussel ga zwijgen over Limburgse dossiers omdat er in Limburg zelf geen consensus is. En ik heb ook geen boodschap aan de N-VA-opmerking dat we niet moeten blijven klagen over een benadeling van Limburg. Wanneer ze zich in Antwerpen benadeeld voelen, kloppen ze meteen keihard op tafel in Brussel."

Spreekt Limburg nog wel met één stem in Brussel?

Jan Peumans: "Een kleine correctie op wat Ingrid net vertelde. In het verleden werd de N-VA niet gehoord in Limburg."

Ingrid Lieten: "Jullie waren toen ook een heel kleine partij."

Jan Peumans: "Men moet de politieke realiteit willen aanvaarden zoals ze is. Dat is niet het geval. In Limburg zelf heeft men met opzet de N-VA uit de coalitie gehouden. Ik stel ook vast dat alle partijen blijven kloppen op de N-VA. Tegelijk willen ze dat we samenwerken. Dat is een onmogelijke spreidstand."

De N-VA is nu wel de grootste partij. Maar toont de N-VA ook voldoende leiderschap? En zit binnen de N-VA iedereen altijd op dezelfde lijn?

Jan Peumans: "Absoluut. We komen regelmatig samen met alle parlementsleden. Steven (Vandeput, nvdr) en ik zijn twee handen op een buik. Enkel over defensie willen we al eens van mening verschillen. Dat heeft te maken met mijn anti-militair verleden."

Ingrid Lieten: "Mag ik reageren. Er is in Limburg een consensus over de Noord-Zuid en Spartacus. Met één uitzondering, de N-VA. Jan heeft het over gespleten tongen. Wel, als men vanuit Limburg iets gedaan wil krijgen in Brussel, dan moeten de Limburgse parlementsleden eerst binnen de eigen partij hard op tafel slaan en zeggen waar het op staat, om daarna samen naar de Vlaamse en de federale regering te stappen. Dan weten ze meteen hoe de zaken zitten. Ik zeg u, de Limburgse N-VA'ers moeten bij Bart De Wever harder op tafel slaan."

Jan Peumans (geïrriteerd): "Ik kan het absoluut niet appreciëren dat iemand anders namens mijn partij denkt te moeten spreken. Één. De Noord-Zuid en Spartacus zijn beslist. Los van wat ik hierover denk zullen we als N-VA deze beslissingen loyaal mee uitvoeren. Twee. Ik geef u vier voorbeelden waar wij als N-VA Limburg wel degelijk mee de Limburgse kaart hebben getrokken. Toen Kris Peeters de LRM wilde laten opgaan in de PMV, hebben wij als N-VA néén gezegd. Wij hebben er mee voor gezorgd dat aan de Universiteit Hasselt een faculteit rechten en een faculteit handelswetenschappen komt. Ik heb daar geen toestemming van Bart De Wever voor nodig. Wij zetten onze schouders onder de bouw van een wielerpiste op het Circuit van Zolder. En wij hebben er alles aan gedaan opdat de T2-campus in Waterschei er snel zou komen."

Jan Peumans en Ingrid Lieten gaan opnieuw in discussie. Jan Peumans pikt het niet dat Ingrid Lieten namens zijn partij spreekt. Hij vindt ook dat Ingrid Lieten hem te veel woorden in de mond legt die niet de zijne zijn. Jan Peumans scharrelt zijn papieren bijeen en maakt aanstalten om op te stappen. "Ik ben weg, ik ga naar Brussel", zegt hij. De opmerking van Ingrid Lieten dat Jan Peumans en de N-VA niet de Calimero moeten uithangen, gooit nog meer olie op het vuur. De emoties lopen hoog op. We zitten er bij en kijken er naar. Het interview dreigt hier te eindigen. We moeten iets doen. Onze ervaring moet ons helpen. Dat hopen we toch.

Misschien moeten we maar ophouden met naar het verleden te kijken. Laten we naar morgen kijken. In welke voor Limburg belangrijke dossiers kunnen jullie samenwerken?

Ingrid Lieten: "We zullen altijd proberen om het eens te worden in voor Limburg belangrijke dossiers. Neem nu cultuur. Sven Gatz reikt Limburg de hand om te komen tot meer cultuursubsidies. Wel, hier moeten we nu samen voor gaan. En omdat de N-VA nu de grootste partij is vind ik ook dat de N-VA hierin de leiding zou moeten nemen."

Een ander voorbeeld?

Ingrid Lieten: "Natuur."

Hebben we het dan over de Groene Dellen?

Ingrid Lieten: "Handen af van de Groene Dellen. We hebben nog veel reserve en met het weggaan van Ford krijgen we er in Genk een gigantisch industrieterrein bij. Waarom dan opnieuw natuur opofferen en mensen ambeteren?"

Jan Peumans: "Er zijn twee stukken natuur die eventueel in aanmerking komen. Dat is het Munsterbos ter hoogte van Genk-Zuid en daarvan zeggen we: néén, handen af. Het tweede is de Groene Dellen. Hoogstens aan de voorkant zou daar iets kunnen. Maar in feite ben ik het eens met Ingrid. Er zijn veel andere mogelijkheden, laten we daarom van de Groene Dellen afblijven."

Oef. Een punt van overeenstemming.

Jan Peumans: "Ik geef toe, soms ben ik emotioneel. Dan moet het er uit. Anders heb ik daar nog de hele dag last van. Dat wil ik niet."

Ingrid Lieten: "Ge hebt gelijk Jan."

Jan Peumans: "En ik ben geen Yves Leterme. Ik ben niet rancuneus."

Ingrid Lieten: "Dat is juist."

De nababbel is heel gezellig. Alsof er niets aan de hand was. Onze vraag of ze elkaar de hand gaan geven wanneer ze weggaan, beantwoordt Ingrid Lieten meteen met een dikke kus op de wang van Jan Peumans.

In de auto op weg naar de redactie krijgen we een sms van Jan Peumans: "Heren, hopelijk hebben jullie dit geestelijk overleefd." We antwoorden met "Net" plus drie smileys.

Kort daarna volgt een telefoon van Frank van Roost, de woordvoerder van de voorzitter. Hij is duidelijk al op de hoogte van hoe het is gelopen, maar vraagt toch hoe het is gegaan. We denken ook dat hij wilde vragen of hij het interview voor publicatie mocht nalezen. Maar Frank was zelf sportjournalist bij Het Belang van Limburg en weet uit ervaring dat journalisten dat niet graag hebben.

En dan is er de telefoon van Lot Wildemeersch, de medewerkster van Ingrid Lieten. Zij aarzelt niet. "Het was nogal pittig, hoor ik. Heeft Jan Peumans gevraagd om het interview te mogen nalezen? Neen? Dan wij ook niet. Maak er iets mooi van. En houd er rekening mee dat Jan en Ingrid ook volgende week nog met elkaar moeten samenwerken. Prettig weekend."

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is