Viering 30.000 x Last Post in Berlijn

Door Jan Peumans op 9 juli 2015, over deze onderwerpen: Voorzitterschap

Als voorzitter van het Vlaams Parlement, de assemblee (evt. de ‘Landtag’) van de grootste deelstaat van België, is het mij een grote eer om u hier in Berlijn te mogen toespreken.

Laat mij eerst en vooral mijn respect betuigen aan al de mensen voor wie wij hier samen zijn. Ons bezoek aan de Neue Wache  van zonet was daarvoor het ideale recept, want deze plek draagt veel herinneringen en symboliek in zich.  

Diezelfde symboliek zat ook vervat in de Last Post, de muzikale hulde die we zonet aanhoorden en die hulde brengt aan de slachtoffers uit wereldoorlog 1, nu 100 jaar geleden.

Wij hebben die hier laten weerklinken op deze 9de juli, omdat diezelfde Last Post vanavond al voor de 30.000ste keer weergalmt onder de Menenpoort in Ieper. 30.000 maal, dat zijn 30.000 herinneringen, dat zijn 30.000 boodschappen van verzoening en vrede.

Ieper is een kleine stad in Vlaanderen met 35.000 inwoners. Berlijn telt er 3,5 miljoen, dat is exact 100 maal zo veel.

Toch hebben beide steden een band. Duizenden Duitse jongeren lieten hun leven in de loopgravenoorlog rond Ieper. Onder hen Peter, de zoon van beeldhouweres Käthe Kollwitz, die als geen ander het leed van treurende soldatenouders kon uitbeelden. Haar werken sieren zowel een Vlaams oorlogskerkhof als de Neue Wache.  

DE HEROPBOUW

Zowel Ieper als Berlijn zijn elk op hun manier na de oorlogsverwoestingen uit hun as herrezen.

Berlijn is het kosmopolitische hart van de Bondsrepubliek, wereldwijd bekend om zijn Brandenburger Tor, zijn Reichstag. Maar geen enkel gebouw maakt meer indruk dan de Gedächtniskirche.

Precies die ruïne spreekt boekdelen.  Dag na dag schreeuwt zij de boodschap van ‘Nooit meer Oorlog’ uit.

Ieper heeft voor heropbouw gekozen. Daar staat geen ruïne meer. Integendeel, de Lakenhale is in al haar middeleeuwse gotische pracht hersteld. Het gebouw huisvest het Flanders Fields Museum, wie er binnentreedt bewaart eerbiedige stilte.

Niet ver van Ieper prijkt het belangrijkste vredesmonument in Vlaanderen, de IJzertoren. Het is geen ijzeren toren, maar een toren vlakbij de rivier de IJzer. Die belichaamt in Vlaanderen wat de Somme in Frankrijk is.

Op de voet van dat 84 meter hoge monument staat langs de vier zijden eenzelfde boodschap in vier talen: Nooit meer oorlog, Plus jamais de guerre, No more war, Nie wieder Krieg.

Wie het monument bezoekt, is kan maar één reactie hebben: stilte. Oorverdovende stilte.

Al even oorverdovend is de stilte die elke avond in Ieper valt na de laatste noot van de Last Post.

BROEDERSCHAP

Sinds 1928 houden vrijwilligers die traditie in ere, vanavond dus al voor de 30.000ste maal.

Door de jaren heen is het besef gerijpt dat deze ceremonie een boodschap van verzoening en vrede moet uitdragen.

Want de strijders aan beide kanten van het front hoopten allemaal op eenzelfde soort geluk en toekomst, met een gelijkaardig vrijheidsideaal in het achterhoofd.

In momenten van droefenis huilden ze even zilte tranen, in momenten van blijdschap lachten ze even witte tanden bloot.

Het ging zelfs zo ver dat ze in de eerste oorlogswinter, op de slagvelden rondom Ieper,  kerstbestanden hielden. Dan werd er verbroederd.

Die geest van broederschap verbindt ons nu nog, elke noot uit de klaroenen ontroert onze harten.

MUZIEK

Want muziek verzoent. Al eeuwenlang. Ze toont hoeveel volkeren en rassen gemeen hebben, ze dwingt respect af en begrip voor elkaar.

Muziek verenigt mensen, op alle niveaus, sinds eeuwen. Rond 1500 al reisde de Vlaamse polyfonie mee naar het oosten op de handelsroutes van de hanzesteden.

Een paar eeuwen later waaiden de klanken van Duitse meesters als Bach, Brahms en Van Beethoven weer westwaarts, de kant van Vlaanderen uit. Jawel, Van Beethoven en niet Von Beethoven, want zijn grootvader was afkomstig uit Mechelen, in Vlaanderen.

Klanken houden geen rekening met grenzen, en zeker niet tussen buurlanden. Integendeel, in het geval van Duitsland en Vlaanderen accentueert bijvoorbeeld het genre van de schlagers onze volkse verwantschap.

Uw Helene Fischer vult moeiteloos de grootste zalen in Vlaanderen, onze Christoff wordt op handen gedragen in de populairste Duitse schlagershows op de televisie.

Van koning tot bedelaar, in alle lagen van de bevolking weergalmt hetzelfde adagio: ‘Alle Menschen werden Brüder’.  Als ik deze woorden uitspreek, dan luistert u ernaar. Maar als ik ze uit volle borst zou zingen, zou u ze onmiddellijk meezingen.

Op de juiste toon, want elke Europeaan kent intussen de negende symfonie van Ludwig  van Beethoven.

VERWANTSCHAP

Dames en Heren,

Duitsland en Vlaanderen hebben door hun nabuurschap al heel oude gemeenschappelijk roots en wij spreken talen die erg op elkaar lijken. Het mag dan ook niet verwonderen dat wij al eeuwenlang goede relaties onderhouden op alle mogelijke vlakken.

Op handelsvlak

Duitsland is de eerste exportbestemming van Vlaanderen met een omzet van ruim 50 miljard euro. Daartegenover staat 40 miljard import, iets waaraan  de Vlaamse  voorkeur voor degelijke Duitse wagens niet vreemd is.

Op cultureel vlak

Vorig jaar nog mocht  Brussel het Berliner Filkharmoniker Orkest ontvangen. Andersom zijn Vlaanderen en Nederland volgend jaar samen gastland op de boekenbeurs van Frankfurt.

Op sportief vlak

Vlaanderen benijdt Duitsland als Weltmeister in het voetbal, maar even goed was het de Vlaming Kevin De Bruyne die het beslissende doelpunt scoorde in de Duitse Pokalfinale.

Op  politiek vlak

Politiek groeien wij ook steeds dichter naar elkaar toe. Vlaanderen ontpopt zich steeds meer als een autonomie regio binnen het federale België, naar het voorbeeld van de Länder in Duitsland. Toch is er een wezenlijk verschil: het Vlaams parlement staat niet onder het Belgische Parlement, maar ernaast. De hiërarchie zoals die zich kan voordoen tussen Länder en Bundesrepublik, geldt niet bij ons.

Als logisch gevolg daarvan knoopt ons Vlaams Parlement, in zijn steeds groeiende autonomie, steeds meer contacten aan met zowel de Duitse Landtage als met de Bundestag. Zo verwelkomen wij dit najaar zowel  een delegatie van de Bundestag als van de Landtag uit Nordrhein-Westfalen. En volgend jaar staat Bayern op onze agenda.

Dergelijke contacten zijn broodnodig binnen het Europa van de regio’s waarop wij afstevenen. Als wij naar elkaars nieuwsuitzendingen kijken op de televisie valt op hoezeer wij te maken krijgen met dezelfde maatschappelijke problemen. Thema’s als vergrijzing of de vluchtelingenproblematiek zijn even actueel in München, Hamburg of Antwerpen. Voor de oplossingen bestaat er maar een devies: samenwerking.

SLOT

Het is dus broodnodig dat wij de violen gelijk stemmen. Dat wij unisono eenzelfde boodschap van vrede, verzoening en samenwerking uitdragen.

Vandaag hebben wij dat hier gedaan door de Last Post te blazen op dezelfde manier als dat al 87 jaar gebeurt in Ieper.

Ginds herinnert het klaroengeschal ons al voor de 30.000ste maal  dat we een les moeten trekken uit die oorlog.

Hier gebeurde dat voor de eerste maal. Het is onze vurige wens dat die les de wereld rondgaat. Nooit meer oorlog.

Deze huldiging vindt plaats op een geschikt moment: overmorgen, 11 juli, is het de feestdag van de Vlaamse Gemeenschap. Wij nodigen u daarom straks graag uit om dat feest hier mee te vieren, net zoals wij graag meefeesten wanneer onze buren dat doen.

Zulke feesten zijn maar mogelijk als buren in harmonie en vrede met elkaar samenleven.

Ik nodig u uit om dat zo dadelijk te doen op de receptie die wij hier aanbieden ter gelegenheid van 11 juli, de feestdag van onze Vlaamse gemeenschap.

Een bemerking: wij kunnen de vrede pas naar waarde schatten door te vergelijken met het tegengestelde. Laat ons daarom het verleden niet vergeten, maar vooral ook niet de verzoening, waarvan we nu de vruchten plukken.

Daarom nodig ik u uit om nog even aan die Last Post van zonet te denken en een paar seconden van stilte in acht te nemen.

In dat moment van contemplatie kan u denken aan voorouders die hun leven gegeven hebben voor vrijheid en democratie.

U kan zich in die tijd ook de gruwel van de oorlog inbeelden.

U kan in uw binnenste ‘Alle Menschen werden Brüder’  zingen.

U kan ook kiezen om deze Last Post innerlijk te laten nazinderen.

Eens en voor altijd.

Ik dank u voor uw aandacht.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is