Vlaams Congres Verkeersveiligheid - prijsuitreiking

Door Jan Peumans op 17 maart 2015, over deze onderwerpen: Mobiliteit, Voorzitterschap

Geachte genodigden,

Dames en Heren,

Als voorzitter van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde, de organisator van dit congres, wil ik mijn dank betuigen aan alle medewerkers, die de jubileumeditie van ons jaarlijks congres een nieuw kostbaar moment van reflectie gemaakt hebben.

Helaas, de 25ste verjaardag is geen reden tot feesten, integendeel. Het verkeer overheerste de berichtgeving van het afgelopen weekend  in negatieve zin.

De BOB-acties staan ter discussie, Antwerpen roept op tot meer middelen en meer inzet bij WODCA-acties en de tolerantie bij de snelheidscontroles blijft een eeuwig discussiepunt.

Erger nog waren de cijfers van het Verkeersindicatorenrapport, die minister Ben Weyts dit weekend vrijgaf, en ook de cijfers die hij hier vandaag gepresenteerd heeft, doen een alarmbel rinkelen.

Akkoord, u verwacht van een voorzitter goed nieuws bij een 25-jarig jubileum. Helaas, ik moet samen met u de realiteit onder ogen zien.

Die realiteit was nog veel schrijnender dan al de aangehaalde discussiepunten en statistieken. De realiteit, dat zijn de doden die afgelopen weekend te betreuren vielen op onze wegen: een echtpaar in Antwerpen, een jongeman in Leffinge, een vrouw in Lummen.

Vier doden extra op de lijst van 2015. Het ziet er naar uit dat we de trend van 2014 niet zullen kunnen ombuigen. Een foute trend: met 400 dodelijke slachtoffers was 2014 een rampjaar.

400 doden, dat betekent leed voor duizend nabestaanden. Emotioneel leed voor wie een dierbare verliest, financieel leed voor families van wie de kostwinner wegvalt, sociaal leed voor vele families en vrienden. 400 doden, dat zijn er meer dan in 2012 en 2013, terwijl onze vereniging in haar Pact 2020 de doelstelling had geformuleerd om over vijf jaar het aantal verkeersdoden terug te dringen tot 200. Dat streefcijfer lijkt helaas verder weg dan ooit.

VERWEZENLIJKINGEN

Over vier dagen is het precies een kwarteeuw geleden dat de Vlaamse Stichting Verkeerskunde werd opgericht. Heeft de VSV dan gefaald in haar opzet? Het antwoord is neen. Ik ben ervan overtuigd dat de VSV de afgelopen 25 jaar heel veel nuttig werk geleverd heeft, vooral dan op haar kerndomein, de verkeerseducatie. Die is onontbeerlijk:

In 9 van de 10 verkeersongevallen ligt ons eigen gedrag mee aan de basis van het ongeval Recente gedragsenquêtes zijn niet mals voor ons verkeersgedrag. Uit Europees onderzoek blijkt keer op keer dat Belgische bestuurders het veel minder nauw nemen met de regels inzake snelheid, gordeldracht en rijden onder invloed dan bestuurders uit andere landen.

Mensen maken nu eenmaal fouten. Maar die onderzoeken tonen wel aan dat als we iets aan verkeersveiligheid willen doen, beginnen met ons eigen gedrag alvast een goede start kan zijn.

Het thema van vandaag, gedragsbeïnvloeding, is dus zeker niet zomaar lukraak gekozen. Het is en blijft de taak van VSV om  voorstellen uit te werken die ons gedrag op de weg verantwoorder maken. De VSV heeft op dat vlak al veel stappen gezet. Daarom werden onder meer volgende stappen gezet:

In 1993 werd de Stuurgroep Onderwijs opgericht om richting te geven aan de verkeers- en mobiliteitseducatie in Vlaanderen

Sinds begin deze eeuw organiseerde de VSV al 13 edities van het Vlaams Congres Verkeersveiligheid, samen met zovele andere congressen (zoals een politiecongres, fietscongres, regionalisering verkeersveiligheid, werknemers veilig in het verkeer), die telkens een stand van zaken geven en ons nog eens met de neus op de feiten drukken, maar tegelijkertijd ons inspiratie en moed geven om verder te gaan

In 2004 werd het Vlaams Forum Verkeersveiligheid opgericht, als klankbord voor het Vlaamse verkeersveiligheidsbeleid en waarin alle actoren vertegenwoordigd zijn die met verkeersveiligheid bezig zijn

De VSV gaf al duizenden vormingsuren, waarbij de VSV nu is uitgegroeid tot een organisatie met meer dan 100.000 deelnemers aan de verschillende acties, en bijna 60 000 deelnemers aan vormingen

 

DOELGROEPEN

In de kwarteeuw van haar bestaan heeft de VSV getimmerd aan een levenslang leertraject voor verkeerskunde. Het VSV wil zijn kennis met een doelgroepgerichte aanpak doorgeven aan…

Jongeren en kinderen: via de verkeersouders, het grote Voetgangers- en                                                                                                                                                           Fietsexamen, de Mobibus, het Rijbewijs op School.geven aan de verkeers- en mobiliteitseducatie in Vlaanderen

Verkeersprofessionals: via vormingen en congressen voor overheden, politie, rijlesgevers , verenigingen, mobiliteitsorganisaties, onderwijs en onderzoekers en in toenemende mate ook bedrijven.

Het grote publiek: met initiatieven zoals de Grote Verkeersquiz en Veilig Verkeer

INSPELEN OP ACTUALITEIT

De Vlaamse Stichting Verkeerskunde heeft haar inspanningen in de loop der jaren exponentieel opgevoerd. Dat is ook nodig, want het verkeer is ook exponentieel toegenomen, net als de problemen die daaruit voortvloeien.

Het verheugt me vast te stellen dat de thema’s in de verschillende workshops van vanmiddag zo direct inspelen bij nieuwe trends en verschijnselen in onze maatschappij. De feiten van dit weekend verplichten ons om onze aandacht daarop toe te spitsen. Ik pik gewoon twee thema’s uit deze workshops.

Een eerste thema: hoe pakken we risicogedrag aan? 

De vergelijking lijkt misschien grotesk, maar wij gruwen van de onthoofdingsvideo’s van IS. Wat zondagochtend op dat ene kruispunt in Antwerpen gebeurde is een al even waanzinnige vorm van terrorisme.

Blijkbaar bestaat er een categorie van mensen, die zich door hun gedrag als terroristen in het verkeer mengen. Een dronken of gedrogeerde chauffeur op de snelweg is een even potentiële moordenaar als een fanatiekeling met een bom rond zijn middel.

Het is de plicht van de VSV om nieuwe maatregelen voor te stellen. Zoals minister Weyts vanochtend  al aangaf, is het sluitstuk van zijn aanpak het rijbewijs met punten. Zoals hij daarbij verduidelijkte, zal dat de occasionele overtreder niet treffen, wel de veelpleger.

Minister Weyts haalde het vanochtend al aan. In het buitenland daalde het aantal verkeersdoden na invoering van een rijbewijs met punten met 20 %; Voor Vlaanderen zijn dat jaarlijks 80 doden minder.

Een tweede thema: bedrijven als partner voor meer verkeersveiligheid

Enerzijds zien we dat de autoconstructeurs de laatste jaren razendsnel vooruitgang boeken met nieuwe technologieën, die obstakels detecteren en automatisch veiligheidsprocedures initiëren.

Anderzijds krijgen transportbedrijven de zwarte piet toegeschoven van heel wat verkeersleed. Hajo Beeckman van het Vlaams Verkeerscentrum noemde dit weekend de mix van vrachtwagens en vrijetijdsverkeer als risicofactor.

Het zou onrechtvaardig zijn om de vrachtwagenchauffeurs met de vinger te wijzen. Dat is veel te kort door de bocht.

Maar we mogen niet blind zijn voor de keuze om Vlaanderen te profileren als een centrum voor de logistiek. Dat maakt de verkeersmix nog veel complexer en explosiever.

Een uitbouw van de logistiek volgens het just-in-time-principe stuurt daartussen ook nog eens honderden kleine bestelwagens de baan op, die zich met een minimale vracht van distributiecentrum naar besteller haasten. Onderschat het effect op het verkeer niet van de zalando’s en de bol.com’s van deze wereld. En rijden onder tijdsdwang is nooit een goed idee.

Vanuit onze VSV moeten we dus alle actoren oproepen tot meer gezond verstand.

Alle betrokkenen dienen een rol te spelen. Het individu door verantwoord rijgedrag, maar evengoed de specialisten van de logistiek. En tenslotte de overheid, die moet zorgen voor een veilige en toereikende infrastructuur. Minder files zorgen voor minder ergernis en haast: daarvoor zijn dus betere verbindingen nodig, en meer alternatieven via het spoor en het water.

GEWESTELIJKE BEVOEGDHEID

We zijn dus bij de overheid aanbeland. Door de zesde staatshervorming  zijn de gewesten sinds 1juli 2014 officieel bevoegd voor het verkeersveiligheidsbeleid.

Daarin passen precies die taken die het VSV al lang ter harte neemt:

rijopleiding, sensibilisatie en deel handhaving met het Vlaams verkeersveiligheidsfonds.

Het is nu zaak om deze bevoegdheden nu in realiteit om te zetten. Minister Ben Weyts heeft u zijn plannen daaromtrent vanochtend al uit de doeken gedaan.

SAMENWERKING

De VSV kan dus niet alleen het tij keren. Doorheen de jaren heeft ze een beroep kunnen doen op al haar partners, en dat bent u.

Daarom willen wij u bedanken voor de vele steun in de voorbije 25 jaar. Het is onbegonnen werk de vele partners op te noemen:  van politie, over lokale overheden en scholen tot het verenigingsleven, maar er zijn er nog veel meer.

Verkeersveiligheid is geen taak van de overheid alleen, het is van groot belang iedereen in dit engagement te betrekken.

Precies daarin heeft VSV zich zeer ervaren getoond en die rol wil ze ook in de toekomst verder spelen.

Want elke evolutie in deze maatschappij vol verplaatsing vraagt om een nieuwe aanpak.  De VSV heeft dus nog veel werk op de plank, voor nog veel meer dan 25 jaar.

Foto-album

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is